• Arıkuşu >> Merops apiaster >> Bee-eater..

6 Ağustos 2014

Kıyı Kuşları Gözlemcileri Bekliyor

(Sürmeli kumkuşu, Limicola falcinellus Fotoğraf: Mehmet Zenginer -TRAKUS)
Yaz ortası genelde –özellikle şehirde yaşayan- kuş gözlemcileri için sakin geçer; havalar iyice ısınmış, henüz geniş kanatlı kuşların göçü başlamamış, bir çok tür üreme ve tüy değiştirme telaşındadır.  Ancak aslında özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında dikkat etmemiz gereken kuş grupları mevcut; kıyı kuşları bunlardan birisi.

Enteresan bir hikaye kıyı kuşlarının ki... Genelde Arktik tundralarda üreyen bu kuşlar kışlama bölgelerini Mayıs ayına kadar terk etmezler. Bunun sebebi Arktik bölgenin sonbahardan ilkbahara kadar korkunç derecede soğuk ve karanlık olmasıdır; yazın ise kısa bir süre için bu bölgede 24 saat güneş ışığı, sığ toprak ve gölleri çözer ve bu andan itibaren bölgede çılgın bir canlılık ortaya çıkar. Larval formda bekleyen böcekler ve kış uykusundan yeni uyanmış küçük memeliler etrafta cirit atmaya başlar.  Hiçbir kuş bu bölgede uzun süreler yaşayamaz ancak yazın bölgedeki olağanüstü bolluktaki besin kaynağı kuşların kuzeye göç etmesi için büyük bir cazibe kaynağıdır. Bu uzun göçü gerçekleştiren kuş gruplarından bazıları kıyı kuşları, ördekler, kazlar, sumrular, korsan martılar ve bazı yırtıcı kuşlardır.

Böyle kısa bir zaman dilimi içerisinde zengin olan, ekstrem uzaklıkta bir alana göç etmek için aceleye hiç gerek yoktur. Kıyı kuşları bu konuda öyle stratejiktir ki üreme alanlarına gitmeden önce şartların olgunlaştığından emin olmak için kışlama alanlarında eş seçimine kadar her şeyi hallederler, geriye sadece alana varıp en iyi üreme alanını seçmek için diğer bireylerle mücadele etmek kalır. Bir çift için birden fazla kez yumurta bırakmak ve yavru yetiştirmek için vakit yoktur, Temmuz olduğunda şartlar sertleşmeden güneye inmek zorundadırlar ve inerler de. Önce neslini devam ettirme görevini tamamlamanın rahatlığı ile erişkin bireyler göçe başlar, arkalarından ise taptaze tüy örtüleri ile genç bireyler göç eder. Kıyı kuşları bu görece erken başladıkları göç nedeni ile kışlama alanlarında en uzun süre gözlemlenen gruplardandır (yılın 10-11 ayı).

İstanbul’da semaya bakıp geniş kanatlı kuşlarının göçünün başlamasını beklemeden önce sulak alanlara gidip göç yolunda sıra dışı bir misafir uğramış mı diye bakmak keyifli olabilir.  Her sene Temmuz ve Ağustos aylarında pek ziyaret edilmeyen sulak alanlarda kıyı kuşlarını aradığınızda emin olun eliniz boş dönmeyeceksiniz. Bu aylarda üremeyi bitirip hemen göçe başlamış ve hala üreme kıyafetinde olan bazı bireyleri bile yakalayabilirsiniz. Sulak alanların dışında Rumeli Feneri gibi sürekli kıyı kuşları ile karşılaştığımız bölgelere de bakmayı ihmal etmeyin. Ayrıca bu gözlemler ile uluslararası projelere de destek olabilirsiniz. Örneğin International Wader Study Group (Uluslararası kıyı kuşu çalışma grubu) tarafından 2012 yılından beri yürütülen kıyı kuşlarının üreme başarılarının kışlama alanlarındaki gözlemler ile ölçülmesi projesine ya da Eylül ayında gerçekleşen Dünya Kıyı Kuşları Günü için bir alan seçerek ve bu alanı veri tabanına kaydederek kıyı kuşlarının korunmasına destek olabilirsiniz.

Keyifli gözlemler.

10 Mayıs 2014

İKGT, Dünden yarına

16. Türkiye Kuş Konferansı devam ediyor. 9-10 ve 11 Mayıs tarihlerinde gerçekleşen konferans kötü hava koşullarına rağmen geniş katılımla Zekeriyaköy Kültür Merkezi'nde yapılmakta. Özellikle İstanbul ve çevresinde yapılan / yapılması planlanan projelerin tehlikeleri gündemde yer alırken, cuma akşamı İKGT'nin kendini tanıttığı bir sunuma da yer verildi.

"İKGT, Dünden yarına" sunumunda topluluğun ne zaman nasıl kurulduğundan, misyonuna, yaptığı çalışmalardan, yapmak istediklerine kadar birçok bilgiyi bir araya getirdik.
Sunumu buradan indirebilir, keyfinizce paylaşabilirsiniz.

1 Mayıs 2014

30 Nisan 2014 Toplantı Özeti

Göç devam ediyor, İstanbul'da kuş gözlemciliğinin belki de en keyifli dönemindeyiz. Sadece geniş kanatlılara değil, minik ötücülere de bakmak lazım. Bu haftaki toplantımızda Melike Bortaçina bize Sinekkapanlar, Kuyrukkakan, Taşkuşu ve Kızılkuyruklar hakkında bir sunum hazırladı.

Benekli Sinekkapan, Kara Sinekkapan, Alaca Sinekkapan, Halkalı Sinekkapan
Taşkuşu, Çayır Taşkuşu, Sibirya Taşkuşu
Kızılkuyruk, Kara Kızılkuyruk türleri İstanbul ve çevresinde çeşitli zamanlarda gözlemlenebiliyor.
Sunumu buradan izleyebilirsiniz. Naçizane tavsiyemiz türlere çalışırken bol bol fotoğraflarına bakmayı ihmal etmeyin ;)

23 Nisan 2014 Toplantı Özeti

Bu hafta toplantıda Kamışçınlar, Mukallitler ve Çıvgınları konulu sunumu Buse Ebrem'den dinledik. 11 kişilik katılımın sağlandığı akşamda türlerin bizi zorladığını itiraf etmeliyiz.

Büyük Kamışçın, Kındıra Kamışçını, Saz Kamışçını, Çalı Kamışçını, Bataklık Kamışçını,
Ak Mukallit, Sarı Mukallit,
Sarı Kaşlı Çıvgın, Orman Çıvgını, Çıvgın, Söğütbülbülü, Boz Çıvgın gibi türlerden bahsedilen toplantının sınav kısmı oldukça zorlayıcı geçti. Kamışçınlar (özellike Saz ve Çalı kamışçınları) teşhisleri oldukça önem ve dikkat gerektiriyor.
Sunumu buradan indirebilir, bir de siz alıcı gözle bakabilirsiniz.
(Sınav anı videosunu buradan izleyebilirsiniz.)

16 Nisan 2014 Toplantı Özeti

Bu hafta Nazlı Avcılar yapmış olduğu sunumda bize İstanbul'da görülen ve görülmesi muhtemel olan Çintelerden bahsetti.  Havalar güzel gittiğinden olsa gerek az sayıda katılımın yaşandığı toplantıda birçok türden fotoğraflarının yanı sıra sesleri ile bahsedildi. 
Çinte ailesini kafa - gaga renkleri, büyüklükleri, kuyruk detayları, göğüs renklenmesi gibi detaylarla dikkat edilerek kolaylıkla fark edilebilir. Kızıl Kirazkuşu, Kirazkuşu, Ak Başlı Çinte, Sarı Çinte, Bahçe Çintesi, Kaya Çintesi, Bataklık Çintesi, Kara Başlı Çinte, Tarla Çintesi, Mahmuzlu Çinte ve Alaca Çinte türlerini İstanbul'da (bazıları biraz zor olsa da) çeşitli dönemlerde görebilirsiniz. 




Sunumu buradan indirebilir, dilediğiniz gibi çalışabilirsiniz. 

9 Nisan 2014 Toplantı Özeti

İstanbul kuş gözlem alanları açısından oldukça iyi. Birçok noktaya toplu taşıma sağlanması şüphesiz ki en büyük kolaylığı sağlıyor. Bu hafta Buse Ebrem "İstanbul'da Kuş Gözlem Alanları" sunumunu gerçekleştirdi.

Buse hem Doğa Derneği'nin geçmiş yıllarda çıkardığı ÖDA kitabından İstanbul'daki ÖKAlara göz atmış hem de bizim için popüler gözlem alanlarını derlemiş.

Değinilen alanların listesi aşağıda, alanlar hakkında bu sunum sayesinde edindiğimiz ve güncellediğimiz bilgiler de şöyle: Genel Habitat Özellikleri, Gitmek için Geçerli Sebepler, Alandan Bazı Önemli Kayıtlar, eğer geniş bir alandan bahsediyorsak Önemli Gözlem Noktaları, Alanı Tehdit Eden Başlıca Etmenler, Ulaşım ve Lojistik. Alandan kaç Kuşbank kaydı olduğu da eklenince genel tablo gözler önüne seriliyor. Burcu'nun hatırlatması üzerine Buse tüm alanlar için "Yeni başlayanlar için alan nasıldır ve teleskop gerekir mi?" sorularını da yanıtladı.

Alanlar:

  • Büyükçekmece gölü                                              
  • Şile kıyıları                                                        
  • Terkos havzası                                                  
  • Küçükçekmece gölü                                  
  • Boğaziçi                                                  
  • Ömerli havzası                                        
  • İstanbul adaları                                        
  • Batı İstanbul meraları
  • Pendik vadisi
  • Riva tepeleri
  • Belgrad ormanı
  • İstanbul Koruları
  • Keskin Viraj
  • Toygartepe
  • Kamil Abduş
  • Rumeli Feneri

Sunumu buradan indirebilir, alanlara keyfinizce göz atabilirsiniz.